Nakliyat Sigortası Nedir?
Nakliyat sigortası, bir noktadan diğerine taşınan malın yolculuk sırasında uğrayabileceği hasar, kayıp ve çalınma riskini güvenceye alır. Kara, deniz, hava ve demiryolu taşımalarının tamamında düzenlenebilir.
En yaygın yanlış inanış şudur: "Nakliyeci zaten sorumlu." Nakliyecinin sorumluluğu yasalarla ve taşıma sözleşmeleriyle sınırlıdır; çoğu zaman malınızın gerçek değerinin çok altında kalır. Üstelik bazı durumlarda (mücbir sebep, malın kendi ayıbı) nakliyeci hiç sorumlu tutulamaz. Yükün gerçek değerini koruyan tek şey emtia nakliyat poliçesidir.
Nakliyat Sigortası Türleri
- Emtia nakliyat sigortası. Taşınan malın kendisini sigortalar. En yaygın türdür.
- Abonman (flotan) poliçe. Düzenli sevkiyat yapan firmalar için yıllık çerçeve poliçe. Her sevkiyatta ayrı poliçe yaptırmak yerine, sevkiyatı bildirirsiniz ve otomatik teminat altına girer. İthalat-ihracat yapan firmalar için hem hızlı hem ekonomiktir.
- Tekne ve yat sigortası. Teknenin kendisini, makinesini ve üçüncü şahıs sorumluluğunu kapsar.
- Taşıyıcı sorumluluk sigortası. Nakliye firmalarının müşterilerine karşı hukuki sorumluluğunu güvenceye alır — yük sahibinin değil, taşıyıcının poliçesidir.
Teminat Seviyeleri
Uluslararası taşımalarda teminat kapsamı standart kloz setleriyle belirlenir:
- Geniş kapsam (All Risks / A). İstisna edilen haller dışında tüm riskleri kapsar. Kırılabilir, değerli ve hassas yükler için tercih edilir.
- Dar kapsam (B ve C). Yalnızca sayılan belirli riskleri (yangın, batma, devrilme, çarpışma gibi) kapsar. Primi düşüktür ama elleçleme kaynaklı hasarları karşılamaz.
Ek olarak savaş ve grev klozları ayrıca eklenebilir; belirli güzergâhlarda bankalar ve alıcılar bu klozları şart koşar.
Neleri Kapsamaz?
- Yetersiz ambalaj. En sık ret sebebidir. Ambalaj, taşıma türüne uygun olmalıdır.
- Malın kendi yapısından kaynaklanan bozulma. Doğal fire, kendiliğinden bozulma, çürüme.
- Gecikme kaynaklı zarar. Mal zamanında ulaşmadığı için oluşan ticari kayıp.
- Kasıt ve mevzuata aykırı taşıma.
- Beyan edilmemiş tehlikeli madde.
Sigorta Bedeli Nasıl Belirlenir?
Uluslararası ticarette yaygın uygulama, fatura bedeli + navlun + sigorta masrafı toplamının üzerine kâr payı eklenmesidir. Bu, hasar hâlinde yalnız malınızı değil, taşıma masrafınızı ve beklediğiniz kârı da korur.
Teslim şekliniz (Incoterms) sigortayı kimin yaptıracağını belirler. CIF ve CIP teslimlerde sigorta satıcıya, FOB ve EXW teslimlerde alıcıya aittir. Sözleşmedeki teslim şeklini bilmeden poliçe düzenlemeyin — iki taraf da sigortasız kalabilir ya da gereksiz yere çifte prim ödenebilir.
Sık Yapılan Dört Hata
- Nakliyecinin sorumluluğuna güvenmek. Taşıyıcı sorumluluğu ağırlık veya paket başına sınırlıdır; yüksek değerli yüklerde gerçek zararın küçük bir kısmını karşılar.
- Ambalajı hafife almak. Poliçe yetersiz ambalajı istisna eder. Deniz taşımasına uygun olmayan ambalajla gönderilen yükte hasar çıkarsa ödeme alamazsınız.
- Hasarı teslim anında tutanaklamamak. Malı teslim alırken hasar görünüyorsa şerh düşmeden imza atmayın. Tutanaksız hasarın ispatı çok zorlaşır.
- Her sevkiyatta tek tek poliçe yaptırmak. Düzenli sevkiyat yapıyorsanız abonman poliçe hem daha ucuz hem çok daha pratiktir.
Hasar Anında Ne Yapmalı?
- Teslim sırasında hasar tespit edilirse taşıyıcıya şerh düşün ve tutanak tutturun.
- Malı bulunduğu hâliyle fotoğraflayın; ambalajı atmayın.
- Sigorta şirketine derhal ihbar edin; eksper görevlendirilir.
- Fatura, konşimento/CMR, çeki listesi ve tutanağı hazır tutun.
Maslak ve Sarıyer'de Nakliyat Sigortası
İthalat-ihracat yapan firmalara abonman poliçe, tek seferlik sevkiyatlara ise münferit poliçe düzenliyoruz. Akreditifli işlemlerde bankanın istediği kloz ve bedel şartlarına birebir uygun poliçe hazırlıyor, gerektiğinde İngilizce poliçe düzenliyoruz.
Sevkiyat detaylarınızı teklif formundan iletin; güzergâh ve yük tipine göre uygun teminat setini birlikte belirleyelim. Şirket farklarını karşılaştırma tablomuzdan görebilirsiniz.